Disleksili Çocuğun Ailesi Neler Yapmalı

Disleksili Çocuğun Ailesi Neler Yapmalı

Genellikle çoğu kişi çocuğunun veya öğrencisinin disleksi olduğunu öğrendiğinde ve çocuğu desteklemek için eğitim vermeye karar verdiğinde ilk olarak çocuğun neleri yapamadığına odaklanır.

Okuyamıyor, yazamıyor!
Kaç kez denedik ama okuyamıyor, yazamıyor!

Eminim ki disleksili bireylerin yaşadığı güçlüklerden bahseden pek çok yazı okudunuz bugüne kadar. Mesela disleksili bireylerin yetersiz kısa süreli bellek performansı gösterdiğini defalarca kez duydunuz. “Disleksili bireyler duydukları bilgileri zihinlerinde tutamazlar.”

Unutuyor!
Bir sürü egzersiz yaptırdık ama unutuyor!

Fakat çocuğun sadece yapamadıklarını merkeze alan bu örseleyici yaklaşımın ne yazık ki bir parçası eksik.

Çocuğun güçlü yanlarını belirlemek ve kabul etmek!

Disleksili bir çocuk için bireysel bir eğitim planı oluşturmayı bir ev inşa etmek gibi düşünebilirsiniz. Eğitimciler ve ebeveynler çocuğun güçlü yönlerine evin temeli olarak bakmalı ve bu güçlü yönler üzerine okuma becerilerini geliştirmelidir.

 

Yukarıdaki resimde evin temelinde çocuğun güçlü yanları, giriş kapısında ilgi alanları ve çatısında okuma-yazma öğretimi yer almaktadır. Her ne öğreteceksek öğretelim – ama genellikle yegane amaç okuma-yazma öğretimi olduğundan – temelimiz çocuğun güçlü yanları olmalıdır. Sonrasında aynı bir evin içerisine girerken kapıyı kullandığımız gibi çocuğa ulaşmak yani içeriye girmek için ilgi alanlarını da işe koşmalıyız. Mesela sürekli uzaylılardan, dinozorlardan, bebeklerden bahsediyorsa… Ya da bir noktada hayvanlara temas ettiğinizde gözleri kocaman, ışık saçan bir nesne haline geliyorsa… Çocuğun ilgi alanlarıyla ilgili birkaç bilgiye sahipsiniz demektir. Ayrıca çocuğun yaş düzeyine uygun olarak ilgi alanlarını değerlendirmek üzere pek çok bilimsel araçtan da faydalanabilirsiniz. Ben bu yazımda öncelikle çocuğun güçlü alanlarını göz önünde bulundurmaya dikkat çekmek istedim. Bu nedenle yaş düzeyine uygun olarak, çocuğun güçlü yanlarını belirlemenizde size fikir verecek bir kontrol listesi paylaşıyorum.

5 – 7 Yaş Dislekli Çocuklarında Belirtiler Nelerdir

• Meraklıdır (çok soru sorar).
• Günlük hayatta karşılaştığı problemlere etkili çözüm yolları üretir.
• Hayal gücü (oyun, hikaye anlatımı) hayret vericidir.
• Olgundur.
• Yeni fikirleri benimsemeye açıktır.
• Yeni kavramları iyi anlar.
• Yapı-inşa materyalleriyle dikkat çekici tasarımlar yapar.
• Yüksek sesle okunan hikayeleri mükemmel anlar.
• Bilişsel olarak esnektir.
• Yaratıcıdır.
• Yaratıcı hikayeler anlatır.
• Uzun süreli hafızası iyidir.
• Detaylara mükemmel dikkat eder.
• Resimlerle düşünür.

8 – 18 Yaş Dislekli Çocuklarında Belirtiler Nelerdir

• Mükemmel düşünme becerileri: akıl yürütme, hayal gücü, soyutlama yeteneğine sahiptir.
• Akıllı riskler alır.
• Çizim, yazma veya konuşmada çok ayrıntılıdır.
• Benzersiz veya yeni fikirler üretir.
• Büyük resmi görebilir.
• Bir ilgi alanına sahiptir ve bunu geliştirir (matematik, bilgisayar, görsel sanatlar, felsefe, sinirbilim, yaratıcı yazma…)
• Mükemmel resim hafızasına sahiptir.
• Sezgiseldir.
• Yenilikçidir (harika fikirlere sahip olabilir).
• Benzersiz, yaratıcı romanlar yazabilir.
• Bilinmeyene karşı hoşgörülüdür.
• Maceracıdır.
• Sporda iyidir.
• Yüksek enerji seviyesine ve hızlı reflekslere sahiptir.
• Ritim ve şarkı sözleri için mükemmel hafızaya sahiptir.
• Büyük lider, büyük düşünürdür.

Bir çocuk düşünelim.
Yapı-inşa oyunlarıyla çok ilgili bir çocuk… Bu, çocuğun hem ilgi alanı hem de yetenekli olduğu bir alan olabilir. Çocuğunuzun sahip olduğu legoları, blokları, ahşap materyalleri ve daha pek çok türde yapı-inşa oyuncağı var. Zamanının çoğunu da bunlarla oynayarak geçiriyor. Siz ise okuma-yazma çalışmaları yapması konusunda sürekli olarak çocuğunuzu uyarıyorsunuz. Fakat bir süreliğine çocuğunuz sizinle iş birliği yapayı kabul etse bile bir türlü okuma-yazma çalışmalarına karşı motive olmuyor.

Disleksili Çocuklar için Neler Yapılabilir?

Evinize aldığınız bir mobilyayı birlikte kurabilirsiniz mesela. Kurulum kitapçığındaki yönergeleri okumak ve adım adım bu yönergeleri uygulamak hem çocuğunuzda geliştirmek istediğiniz tarafları destekleyecek hem de okumayı ihtiyaç haline getirecektir. Ya da evin içinde var olan bir ihtiyaçtan kaynaklanan bir problem durumu yaratarak, çocuğunuzla birlikte bir tasarım yapmaya karar verebilirsiniz. Hatta tasarlayacağınız üründe sadece artık materyaller kullanabilirsiniz. Bunun için “DIY” anahtar sözcüğüyle internet sitelerinden araştırma yapmanız yeterli. Bu araştırma bol bol okuma yapmanızı sağlayacaktır. Ürününüzü tasarladıktan sonra bunu nasıl yaptığınıza dair bir kullanım kılavuzu hazırlamanızda yazma etkinliği yapmanızı sağlayacaktır. Sonrasında yarattığınız bu ürünü sadece kullanıyor olmanız bile büyük tatmin yaratacaktır. Ayrıca tasarımlarınızı internette yayınlayabilir, yakınlarınıza hediye edebilir veya satabilirsiniz bile. Bu sizin yaratıcılığınıza kalmış. Amacımız çocuğun güçlü yanlarını, ilgi alanlarını temel alan anlamlı yaşantılar ile öğretimler yapmak. Zihniniz bir kez böyle düşünmeye başladığında bu etkinlik örneklerini kolaylıkla üretmeye başlayacaksınızdır. Bununla beraber ihtiyaç duymanız Bakırköy’deki Pedagoglarımızdan yardım alabiliriniz.

Çocuğunuzun güçlü yanlarını, ilgi alanlarını, öğrenme stilini öğrenmek için bir uzmandan yardım alabileceğiniz gibi, bunu sizde çocuğunuzu gözlemleyerek yapabilirsiniz. Size tavsiyem bunları bir yere not etmeniz ve sürekli notlarınızı güncellemeniz. Çocuğunuza karşı benimseyeceğiniz bu yaklaşım hem onu bir bütün olarak kabul etmenizi sağlayacak hem de ona yardım ederken size ve öğretmenlerinize kolaylık sunacaktır.

KAYNAK
Brock L. Eide, M.D. M.A., and Fernette F. Eide, M.D. (2005). The Dyslexic Advantage: Unlocking the Hidden Potential of the Dyslexic Brain. New York: Hudson Street Press

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir